ساختمان بدن ماهی ها اناتومی
در صورتیکه شما در انجمن هنوز ثبت نام نكرده اید برای عضویت كلید كنید

سایت ماهیگیری و ماهی شناسی

ماهیگیری و ماهی شناسی » اخبار و متفرقه » ساختمان بدن ماهی ها اناتومی
اموزش ماهيگيري
ماژول اب و هوا
ماهي هاي اب شيرين
عكسهاي ارسالي شما
مطالب مرتبط با ماهيگيري
مكانهاي ماهيگيري

      ساختمان بدن ماهی ها اناتومی
  موضوع: اخبار و متفرقه   نویسنده: k750k750   
ساختمان بدن ماهی ها اناتومی





























































ساختمان بدن ماهی ها اناتومی


 



از آنجا
كه براِی شناسایی ماهی ها لازم است علاقه مندان به نگهدارِی ماهی های
تزیینِی مختصرِی درمورد ساختمان بدن و اختصاصات تشرِیحِی آن ها آگاهِی
داشته باشند ، لذا در اِینجا به طور خلاصه به شرح پاره اِی از اِین
اختصاصات می پردازِیم (شكل 1 اختصاصات ساختمانِ خارجِی ماهِی را نشان می
دهد ):
 






 
1- شكل بدن



به طور كلِی ماهی ها دوكِی شكل و برش عرضِی آن ها بِیضِی شكل
است .با وجود اِین شكل عمومی برخِی از ماهی ها ممكن است كروِی ، مارمانند ،
پهن ، نخ مانند، نوارِی ، پهن كشِیده و غِیره باشد .
 


ساختمان بدن ماهی ها اناتومی



 
2- پوشش بدن



بدن ماهی ها از پوست نسبتا سختِی پوشِیده شده است كه گاهِی
جدا كردن آن مشكل می باشد .اِین پوست درداخل سوراخهاِی بدن ماهِی نِیز نفوذ
كرده و روِی كره چشم را هم می پوشاند .قسمتِی از آن كه روِی چشم قرار می
گِیرد داراِی رنگ شفاف می باشد .فلس ها كه درواقع حفاظت پوست ، عضلات و
اعضای داخلِی بدن را به عهده دارند، در داخل پوست قرار دارند .اندازه فلسها
از حد میكروسكوپی تا اندازه ِیك سكه دو رِیالِی ِیا بزرگتر متفاوت است
.تعداد فلسهاِی روِی ِیك ردِیف گرد دور بدن و همچنِین تعداد فلسهاِی روِی
خط جانبِی ماهی ها ِیك گونه معمولا مساوِی بوده و اكثرا در طبقه بندِی ماهی
ها نِیز از آن استفاده می شود .از نظر رنگ آمیزی نِیز ماهی ها متغِیر بوده
و ممكن است بِی رنگ، ساده و ِیا رنگِین باشند .
 



ساختمان بدن ماهی ها اناتومی



 
3- زوائد بدن



باله ها كه وسِیله حركت ماهی ها در جهات مختلف می باشند
زوائد اصلِی بدن آنها را تشكِیل می دهند .از نظر تعداد ، باله هاِی ِیك
ماهِی به فرد و زوج تقسِیم می شود .باله هاِی سِینه اِی و شكمی جزو باله
هاِی زو ج و باله هاِی پشتِی ، مخرجِی و دمی جزو باله هاِی فرد محسوب می
شوند .

باله چرمی كه معمولا دربرخِی ازماهی ها مانند ماهی ها آزاد و
قزل آلا و بِیشتر كاراسِین ها و نِیز برخِی از گربه ماهی ها دِیده می شود ،
باله فردِی است كه از نظر ساختمانِی با باله هاِی دِیگر فرق می كند .برخِی
از ماهی ها ممكن است فاقد ِیك ِیا تعدادِی از باله ها بوده و گاهِی ممكن
است تعداد باله هاِی پشتِی از ِیك عدد بِیشتر باشد .در هر حال اِین باله ها
هرگز مانند باله هاِی زوج قرِینه نِیستند .
 



ساختمان بدن ماهی ها اناتومی



 
4-سوراخ هاِی بدن



سوراخ
هاِی بدن ماهِی عبارتند از: دهان ، برانشی ها ، چشم ها و مخرج .همانطور كه
قبلا گفته شد لاِیه اِی از پوست شفاف روِی چشم ها را می پوشاند .معمولا در
هر طرف سر ماهِی ِیك ِیا دو سوراخ حسِی وجود دارد كه تا حدِی كار بِینِی را
انجام می دهند .
 






 
5-خط جانبِی



اكثر ماهی ها در طرفِین بدن داراِی خطِی به نام خط جانبِی می
باشند كه با ساختمان خاصِی كه دارند می توانند برخِی از اختصاصات آب مانند
شورِی ، جرِیان آب و در جه حرارت را حس نماِیند .در برخِی از ماهی ها
سِیستم خاصِی بِین خط جانبِی و گوش داخلِی به وجود می آِید كه باعث افزاِیش
تواناِیِی حسِی ماهِی می گردد .خطوط جانبِی در برخِی از ماهی ها در هر طرف
2 عدد بوده و در برخِی دِیگر ممكن است اصولا وجود نداشته باشند.
 






 
6- گردش خون



گردش خون ماهِی توسط قلب و رگ ها انجام می گِیرد .قلب ماهِی
داراِی ِیك بطن و ِیك دهلِیز و ِیك سِینوس در ابتداِی دهلِیز به نام سِینوس
سِیاهرگِی می باشد .قلب به صورت ِیك پمپ عمل كرده و خون را به جلو و به
طرف برانشِی ها براِی تبادلات گازِی ِیعنِی گرفتن اكسِیژن و پس دادن گاز
كربنِیك می فرستد .خون سِیاهرگِی پس از ورود به سِینوس وارد دهلِیز شده و
از آنجا به بطن عضلانِی رفته و سپس از طرِیق مخروط آئورتِی و 4 سرخرگ
برانشِی و جهت تبادلات گازِی ، وارد برانشی ها می شود.از برانشی ها خون به
وسِیله سِیاهرگ هاِی مخصوص وارد آئورت پشتِی شده و از آن جا به تمام بدن
توزِیع می گردد .خون تِیره به وسِیله 4 سِیاهرگ كه دو عدد از جلو و دو عدد
از پشت می آِید ، وِیك سِیاهرگ كه خون دستگاه گوارشِ را از كبد می آورد ،
به قلب بازگشت داده می شود .
 


ساختمان بدن ماهی ها اناتومی



 
7- تنفس در ماهی ها



تنفس به منظور گرفتن اكسِیژن وپس دادن گاز كربنِیك حاصل از
سوخت و ساز ماهِی انجام می شود .در مهره داران هوازِی محل تبادلات گازِی
رِیه است و اكسِیژن مورد نِیاز از هوا گرفته شده و گازكربنِیك به آن پس
داده می شود .در ماهی ها كه محِیط زِیست آن ها آب می باشد ، اكسِیژن مورد
نِیاز توسط برانشِی ها در دو طرف سر ماهِی و زِیر سرپوش برانشِی قرار دارند
.در هر دو طرف سر در ِیك محفظه مشترك ، 4 برانشِی وجود دارد كه هر ِیك
داراِی ِیك كمان برانشِی بوده و بر روِی هر كمان رشته هاِی برانشِی با
ساختمان خاص خود كه مشابه ساختمان رِیه مهره داران خاكزِی است قرار دارند .


ماهی ها براِی تنفس به همان طرِیق كه مهره داران هوازِی با
انجام دم و بازدم اكسِیژن هوا را گرفته و گاز كربنِیك را پس می دهند ، باید
مرتبا با گرفتن آب از طرِیق دهان و خارج كردن آن از طرِیق برانشِی ها
عملِیات دم وباز دم را انجام دهند .در برخِی از ماهی ها گاهِی در قسمت
داخلِی كمان هاِی برانشی ها ، فِیلترهاِی دندانه مانندِی وجود دارد كه
براِی گرفتن و جدا ساختن مواد غذایی از آب به كار می روند .در گروهِی از
ماهی ها كه به آنها دورِیه اِی می گوِیند تنفس مشابه مهره داران هوازِی
انجام می گردد.اِین ماهی ها به جاِی برانشِی داراِی نوعِی رِیه هستند و
براِی تنفس مرتباً به سطح آب آمده و از اكسِیژن هوا استفاده می نماِیند .در
برخِی دِیگر از انواع ماهی ها ، علاوه بر برانشِی ها ، اعضا كمكِی تنفس
وجود دارند كه در هنگام كم شدن اكسِیژن محلول در آب و ِیا در مواقعِی كه
ماهِی به عللِی خارج از آب قرار می گِیرد ، می تواند با كمك اِین اعضا از
اكسِیژن هوا استفاده نماِید .اِین اعضای در ماهی ها مختلف در داخل دهان ،
داخل دستگاه گوارشِ و ِیا كِیسه شنا قرار دارند .
 






 
8- دستگاه تولِید مثلِ



غدد تولِید مثلِ ماهِی ماده را تخمدان و غدد تولِید مثلِ
ماهِی نر را بِیضه و ِیا تستِیكول می نامند .در برخِی از انواع ماهی ها
ممكن است در ِیك فرد هر دو غده وجود داشته باشد كه به آن اصطلاحا دو جنسی
یا هرمافرودِیت می گوِیند ( مانند عده اِی از گونه هاِی ماهِی باس
درِیاِیِی ) .در برخِی دِیگر از ماهی ها ممكن است تغِیِیر جنسِیت مشاهده
گردد .براِی مثال برخِی از ماهی ها طلایی نر با افزاِیش سن تبدِیل به ماهِی
ماده می گردند .

الف : تخمدانها

تخمدان ها داخلِی و معمولا دراز هستند ولِی گاهِی ممكن است
كوتاه باشند .اندازه آنها بستگِی به میزان رسِیدگِی جنسِی ماهی ها دارد .در
مواقعِی كه تخمدان ها كاملا رسِیده اند، حتِی ممكن است تا 70 درصد وزن بدن
ماهِی را تشكِیل دهند .رنگ تخمدان ها بسته به نوع ماهِی و حتِی افراد هر
گونه تا حدودِی متفاوت است .در ماهی های جوان متماِیل به سفِید ِیا متماِیل
به سبز و در ماهی های بزرگترزرد ِیا طلایی می باشد .تعداد تخم در ماهی های
مختلف ، متفاوت می باشد، از ِیك عدد در هر تخمدان تا چندِین میلیون عدد
درهر ماهِی ماده فرق می كند .

ب : بِیضه ها

بِیضه هاِی ماهی ها نِیز داخلِی و دراز می باشند .تعداد آنها
معمولا دو عدد است اما در برخِی از گونه ها ابتدا 2 تا بوده ولِی بعدا ِ
یكِی می شوند .اندازه و رنگ آنها در مراحل مختلف رسِیدگِی فرق كرده و اكثرا
سفِید می باشد .وزن آنها ممكن است تا 12 درصد وزن ماهِی نر برسد .
 






 
9-دستگاه گوارش



دستگاه
گوارش ماهِی از دهان شروع و به مخرج ختم می شود .بعد از دهان كه معمولا
داراِی دندانهاِی آرواره اِی است ، حفره دهان وجود دارد .در برخِی از ماهی
ها در اِین قسمت بر روِی زبان و در سقف دهان دندانهایی دِیده می شود .گلو
بعد از حفره دهانِی قرار داشته و در برخِی از گونه ها دندان هاِیی گلویی كه
معمولاً به صورت آسِیاب كار می كند در اِین قسمت قرار دارند .ارتباط دهان و
برانشِین ها نِیز در اِینجا انجام می گِیرد .پس از گلو ، مرِی و سپس معده
قرار دارد .در مدخل روده درِیچه پِیلورِی و ِیك سكوم كوتاه كه به معده وصل
می شود قرار می گِیرد .روده كه محل اصلِی جذب غذاست بعد از معده قرار داشته
و به مخرج ختم می گردد .دستگاه گوارشِی ماهی ها و بخصوص دندانها در گونه
هاِی مختلف ماهِی بسته به طبِیعت غذایی آنها فرق می كند .



10-دستگاه دفعِی



كلِیه هاِی قهوه اِی رنگ ، دراز و فشرده ماهی ها ، زِیر كِیسه
شنا و روِی مهره ها قرار دارند .وقتِی تمام اعضاء داخل بدن ماهِی براِی طبخ
خارج می شوند ، كلِیه ها به رنگ قهوه اِی و به صورت خون مرده روِی مهره ها
دِیده می شوند .كلِیه ها مواد دفعِی را از خون گرفته و به وسِیله ِیك می
زناِی از هر كلِیه آن را به مثانه و از آنجا به وسِیله لوله بارِیكِی به
مخرج تناسلِی می رِیزند .



11-دستگاه عصبِی



ماهی ها استخوانِی داراِی مغز كوچك و كوتاهِی می باشند .لبهاِی
بوِیایی و نِیمكره هاِی مغز و مغز وسطِی كوچك اند ولِی مخچه نسبتا بزرگ
است .اعصاب مخچه اِی 10 زوج می باشند .نخاع شوكِی از داخل مهره ها عبور
كرده و از هر مهره ِیك زوج نخاعِی خارج می شود .



12-كِیسه شنا



كِیسه شنا كه به آن كِیسه گاز هم می گوِیند عضو اصلِی كنترل
فشار آب و حفظ تعادل ماهِی می باشد .اگر چه در برخِی از ماهی ها كِیسه شنا
وجود ندارد، با وجود اِین در ماهی ها استخوانِی اِین كِیسه به حداكثر تكامل
خود رسِیده و در برخِی از ماهی ها علاوه بر كارهاِی فوق ، به صورت عضو كمك
تنفسِی و نِیز عضو تولِید صوت عمل می نماِید .وزن مخصوص ماهِی 07/1 گرم
است كه از وزن مخصوص آب كه مقدار آن 0005/1 گرم است بِیشتر بوده ،
بنابراِین اگر ماهِی شنا نكند به ته آب فرو می رود .ماهِی براِی حفظ تعادل
خود باید همواره شنا كند و انرژِی زِیادِی براِی اِین منظور صرف نماِید
.براِی جلوگِیرِی از صرف انرژِی زِیاد ، ماهِی با روش فِیزِیولوژِیك خاصِی
می تواند با افزودن هواِی داخل كِیسه شنا ، خود را سبك تر كرده و در عمق
دلخواه نگهداشته و ِیا با كاهش حجم گاز آن ، خود را به عمق مورد نظر برساند
.



13- رنگ آمیزی ماهی ها



رنگ بدن ماهی ها در اثر وجود پِیگمان ها ِیا رنگدانه هاِی داخل
پوست بدن آنها بوجود می آِید .اگر در بدن ماهِی رنگدانه ها وجود نداشته
باشند ، بدن آنها معمولا بِی رنگ و گاهِی شِیشه اِی می باشد .اِین نوع رنگ
بخصوص درِ بچه ماهی ها كه هنوز رنگدانه ها در پوستشان تشكِیل نشده است ،
دِیده می شود .اگر همه رنگدانه ها ِیكنواخت باشند ، رنگ بدن ماهِی هم
ِیكنواخت است .براِی مثال می توان از رنگ ِیكنواخت برخِی از ماهی ها قرمز
ِیا ماهی ها طلایی ِیا ماهِی مولِی سِیاه نام برد .اگر رنگدانه ها متنوع
باشند ، رنگ بدن ماهِی هم ِیكنواخت نخواهد بود .برخِی از ماهی ها مانند
پرندگان داراِی رنگ آمیزی بسِیار زِیبایی می باشند كه داراِی رِیشه
ژنتِیكِی می باشد .
 




 


 

 

 

 

 

 

 

برگرفته از سایتeskater.loxblog.com

   10 آبان 1389بازدیدها: 6446نظرات: 3 چاپ چاپ مطلب
  |1|   مرضیه - ميهمان | 29/02/1390 - 23:14
سلام مفید و عالی بود . پیشنهادی دارم : از اناتومی ارگانهای حسی ابزیان مثل چشم گوش نیز بحث شود با سپاس

  |2|   شادان - ميهمان | 6/01/1391 - 14:31
بسسسسسسسسسسسسسسسسسسسسسیار عالی بود.

  |3|   مهناز - ميهمان | 1/02/1391 - 18:19
age mishe azaye badane mahiharo ba shekl va rangi dar ekhtiar begzarid chon kochiktara kheili dost daran bedonan badane mahi chijorie merc

ارسال نظر
نام و نام خانوادگی + محل سکونت:  
ایمیل:  
پررنگ کج خط دار خط دار در وسط | سمت چپ وسط سمت راست | قرار دادن شکلک انتخاب رنگ | پنهان کردن متن قراردادن نقل قول تبدیل نوشته ها به زبان روسی قراردادن Spoiler