سایت ماهیگیری و ماهی شناسی

اخرین مطالب ارسال شده در انجمن

جستجو در سایت
کانال ما را در تلگرام دنبال کنید
0
--
0
0 نفر

ماهی سوف چیست؟

ماهی سوف چیست؟


ماهی سوف : 


 ماهی سوف (Zander) همچنان قسمتی
از معمای این گونه است كه بارها در سرتاسر جهان مورد آزار واقع شده و پایان
زننده ای از لحاظ سیاست بهره برداری در انتظار اوست. در اروپا سوف یك ماهی
ورزشی است و قدر آن دانسته شده است. چنانكه یك خوردنی عالی است. بسیاری از
خصوصیات ماهی های سوف حاجی طرخان (Perch) و Ruffe را داراست. یك سوف صید
شده منحصر به فرد باید حداقل بیش از 10 سال سن و وزنی بالغ بر 4500 گرم
داشته باشد.هر چند تعداد زیادی از آنها كوچك هستند اما بیشتر ماهیگیران با
صید سوفهایی به وزن 3 تا 5 كیلوگرم خوشحال می شوند. البته تروفه های بالای 8
كیلوگرم به تعداد كم در سرتاسر جهان یافت می شوند. مثلأ آخرین ركورد صید
سوف در انگلستان ، وزنی معادل 8780 گرم داشته است و در ایران اینجانب آخرین
ركوردی كه از ماهی سوف با مدرك مشاهده كردم به وزن 6 كیلوگرم و بطول 97
سانتمتر بوده است و در یاچه سد 15 خرداد صید شده است.


 



  مشخصات عمومی :


ماهی سوف گونه ای از ماهی با نام
علمی Lucioperca است . ماهی سوف بزرگترین عضو خانواده گسترده (Percidae)
(ماهیان باله خاردار خوردنی آبهای شیرین) است. این ماهی به وزنی معادل 20
كیلوگرم و به طولی بیش از 100 سانتیمتر می رسد.  نام عمومی ماهی سوف در
اروپا Pike-Perch می باشد كه شاید سرچشمه آن شباهت ظاهری این ماهی با اردك
ماهی است. اما حقیقت این است كه آنها هیچ پیوندی با یكدیگر ندارند. سوف
آنچه كه بعضی‌ها باور دارند نمی‌باشد. اردك ماهی و سوف دو گونه متفاوت
می‌باشند. اما از لحاظ شكل ظاهری جزء یك دسته هستند. ماهی سوف ساكن بومی
اروپای شرقی و آسیای مركزی است. یك گونه محلی در شرق اروپا بیش از گسترش
این ماهی در غرب اروپا وجود داشته كه خویشاوندی نزدیكی با ماهی سوف داشته
است كه آن نوعی اردك ماهی با نام چشم مات Walleye بوده است كه اغلب با
یكدیگر اشتباه می شوند والبته بسیاری نیز از این اشتباه سود اقتصادی
برده‌اند. مثلأ در سال 2004 میلادی تعدادی از رستورانهای میناپولیس واقع در
شرق میناسوتای آمریكا ماهی سوف وارد كرده بودند و آن را بجای وابسته
نزدیكش Walleye برای مردم سرو كرده بودند. این بخاطر آن است كه مزه این دو
ماهی كاملأ شبیه به یكدیگر است. لازم بذكر است كه زیستگاه اصلی Walleye در
كانادا و آمریكا است.


آنها در قسمتهای كم عمق نسبتأ
كوچك و نزدیكی كف در قسمتهای مركزی و پست مسیر رودخانه زندگی می‌كنند. آنها
برتریشان را در مكانهای ماسه‌ای وزیر تخته سنگها و مخفیگاههای مناسب آشكار
می‌كنند و در هر كجای ممكن روزشان را سپری می‌كنند. آنها آبهای شور و
مخازن آب (استخرها) را تحمل می‌كنند. فعالیت اصلی آنها در نزدیكی غروب و
صبح زود می‌باشد.


 


ماهی سوف


 


 مشخصات ظاهری :


پشت آنها معمولأ برنگ خاكستری یا
قهوه‌ای با خالهای مشكی در نوارهای تیره است. كوچكتر بودن این نوارها نسبت
به سوف حاجی طرخان به خوبی مشخص می‌باشد. این نوارها در ماهیان جوانتر
واضحتر هستند در صورتیكه با رسیدن به سن بلوغ كاملأ ناپدید می‌شود. پهلوهای
ماهیهای جوانتر نقره‌ای است در صورتیكه ماهیهای مسن تر رنگ طلایی مایل به
سبز دارند. سطح زیرین (شكم) و بالهای پایینی به رنگ سفید می‌باشد. اگرچه در
بعضی از اوقات به مقدار بسیار كم متمایل به آبی است.باله های پشتی مخصوصأ
باله خاردار بعد از سن بلوغ خالهایی مشكی را با پشت زمینه زرد و خاكستری
حمل می‌نماید. دم نیز دارای لكه های خاكستری است.


چشم :


طراحی چشمها و دندانهایشان به
گونه ای است كه تعداد كمی از قربانیان اجازه فرار خواهند یافت. چشمان نسبتأ
بزرگی نسبت به اردك ماهی دارند كه ظاهر شیشه مانند عجیب دارد زیرا در پشت
مردمك چشمشان یك ماده منعكس كننده وجود دارد كه در هنگام شب میزان
حساسیتشان را در نور ضعیف افزایش می‌دهد و به آنها كمك می نماید تا بیشترین
بهره را در شرایط نور ضعیف ببرند و بدین خاطر اغلب شبانه به تغذیه می
پردازند. در مكانی كه نور شدید وجود دارد ماهی سوف یافت نمی‌شود لذا اختلاف
زیادی از لحاظ محل سكونت با ماهی‌های دیگر دارند.


ماهی سوف چیست؟


دندان :


در سالهای اولیه زندگیشان چهار
دندان جلویشان رشد می نماید كه با آنها به ربودن طعمه هایشان اقدام می كنند
و قبل از هوشیاری طعمه هایشان ، آنها را می بلعند و به جیره غذایشان كه
مقدار كمی از منابع غذایی فراوان موجود می باشد وفق می‌یابند. از آرواره
های غار مانند نسبتأ كوچكی نسبت به اردك ماهی برخورداراست اما دندانهای
آنها جبران این سایز را می‌نمایند. در جلوی آرواره های بالایی و پایینی دو
جفت دندان نیش مانند یافت می‌شود. آنها در آرواره های فوقانی وتحتانی در
تورفتگی هایی گنجانده شده‌اند.كه بوسیله آنها شكار را سوراخ و زخمی
می‌نمایندكه وارد كردن این ضربه جراحت كشنده ای به دنبال خواهد داشت و سپس
آن را نگه می‌دارند.


 


ماهی سوف



 


تغذیه :


ماهی سوف در سالهای اولیه زندگی
یك نمونه خوب از یك ماهی درنده ومتفاوت از اردك ماهی در هوش می باشد چراكه
او تمایل دارد تا در دسته های متراكم و دسته های تجمع یافته به شكار
بپردازد تا در آن انبوه و تجمع ، یك دسته از ماهیان را در جای كم عمق احاطه
و به آنها حمله نمایند. وقتی كه آنها به وزنی بیش از 4500 گرم می‌رسند به
نظر می‌آید كه گوشه گیر می‌شوند و طعمه های عاقلانه و در دسترس را انتخاب
می كنند كه این می تواند مبین بخشی از هوش این ماهی باشد. آنها بسیار سرسخت
به شكار هستند. این عمل به اكوسیستم كمك می نماید چراكه با از پا درآوردن
ماهیهای رشد نیافته و ضعیف ، معیوب و مریض اجازه میدهند تا ماهیان سالم رشد
نمایند. همچنین همانند اردك ماهی تمایل دارند تا نمونه های بزرگ و جالب
اینكه اغلب از انواع خودشان را از پای درآورند مخصوصأ ماهی هایی با وزن بیش
از 500 گرم.


ماهی سوف چیست؟


 جیره غذایی ماهی سوف تا اندازه
زیادی به غذای در دسترس او بستگی دارد. هر گونه ای از ماهی ،‌ شكار بسیار
خوبی برای آرواره های دنداندار ماهی سوف می‌باشد حتی نوع خودش. آنها
علاقمند به نمونه های كوچكتر هستند مخصوصأ ماهیهای قنات ،‌ دهان گشاد
رودخانه‌ای ،‌ هم خویشان و Ruffe . آنها ماهیهای كوچكتر را ترجیح می‌دهند
غیر از آنكاری كه اردك ماهی انجام می‌دهد و طعمه هایشان را از طرف دو یا
طرفین ماهی دنبال می‌كنند و گیر می‌اندازند و بدین روش صید می‌نمایند. آنها
طعمه را از قسمت سر یا دم می‌بلعند. نمی‌چرخند آن روشی است كه اردك ماهی
انجام می‌دهد. هر ماهی را كه نمی‌توانند ببلعند از دهان خارج می‌كنند.
آنگاه با پیوستن گرهی از همنوعان به هم لاشه را تكه تكه می‌نمایند. ماهی
سوف میگوهای آب شیرین را نیز می‌خورد. شكاری كه گاهی از اوقات فرار می‌كند
بواسطه زخمهایی كه برداشته می‌میرد و بعضی‌ها بغلط بیان می‌كنند كه صوف از
روی حماقت كشته است.


ماهی سوف رجحان و كامیابی بهتری
در آبهای رنگی (مانند آبهای كدر و یا وجود گیاهان فراوان در آب) دارند
خصوصأ آبهای روان. دلیل این مدعا وجود گیاهان فراوان در دریاچه سد 15 خرداد
در ایران و دریاچه Norfolk  و Cambridge در كشور انگلستان می باشد. با
وجود كارایی فراوان در شكار دارای دوام و طاقت نمی باشند و مد دریا ، دما و
آبهایی كه حجم اكسیژنشان كم است را دوست ندارند.


 


ماهی سوف


 


 تخم ریزی :


در ماههای مارس (فروردین) و آوریل
(اردیبهشت) وقتیكه دمای آب به 12 تا 14 درجه سانتیگراد می‌رسد ماهیهای نر و
ماده تداركات تخم ریزی را فراهم می‌كنند. ماهیهای ماده در مدت سه سال و
ماهیهای نر ظرف یكسال بالغ می‌شوند. ماهی سوف تخمهای زرد كمرنگ خود را
بصورت انبوه بر روی گیاهان ، ماسه و سنگها می‌ریزد. زمانیكه موقعیت
تخم‌ریزی  مناسبی را می‌یابد آنجا خانه اوست و بیدرنگ در آنجا تخم‌ریزی
می‌كنند. ماده‌ها بین000/100 تا 000/850/1 تخم می‌گذارند. قطر این تخمها در
حدود 1.6 میلیمتر است. تخمها چسبناك هستند و در كف آب به یكدیگر می‌چسبند.
همچنین برروی گیاهان آبزی كه بوسیله ماهی نر تمیز شده است تخم ریزی
می‌كنند. ماهی نر از تخمهای ته نشین شده پاسداری می‌نماید و آنها را جابجا
میكند تا تخمها بعد از 10 – 5 روز به بچه ماهی تبدیل شوند سپس از محتویات
درون كیسه ها تغذیه می كنند تا رشد نمایند. بعد از آن از انواع خودشان ،
تخم حشرات كوچك و تخم یا نوزادان ماهی های دیگر تغذیه می نمایند. پس از
شروع به شنا از موجودات زنده پلنگتونی تغذیه می‌كنند. این روش را پس از
اینكه به طولی در حدود 3 تا 5 سانتیمتر رسیدند به روش تغذیه از شكار عوض
می‌نمایند. در ابتدا آنها به شكار تخم ماهی آنگاه انواع بچه ماهی
می‌پردازند. آنها قادر نیستند تا طعمه های بزرگ را ببلعند چراكه آنها گلویی
كوچك دارند. این یك واقعیت است كه ماهی سوف گونه های با ارزش اقتصادی را
كمتر شكار می‌كند و غذای آنها از تبدیل خود ، به خودشان فراهم می‌شود لذا
گوشتی بسیار لذیذ دارند و برای بخشی از ماهیگیران (خصوصأ ماهیگیران غیر
ورزشی و سودجو كه به هر وسیله ممكن مانند دام ، سم وغیره به نابودی نسل این
ماهی زیبا با ارزش غذایی فراوان می‌كوشند) سود فراوانی را بهمراه دارد.
جالب است بدانیم كه در اروپا هر ساله بیش از 000/10 تن ماهی سوف صید
می‌شود.

برای مشاهده بقیه صفحات این موضوع کلیک کنید