امروز: جمعه، 29 شهریور 1398

بيولوژي ماهي صبور

بيولوژي ماهي صبور

بيولوژي ماهي صبور در محدوده آبهاي خوزستان در قالب يك كار پژوهشي مورد بررسي قرار گرفت.

اين بررسي توسط، لاله رومياني، كارشناس ارشد دانشگاه علوم تحقيقات اهواز صورت گرفته و در سايت موسسه تحقيقات شيلات ايران منتشر شده است.

در اين پژوهش ميزان صيد ماهي صبور در جنوب ايران بيش از ‪ ۴۰۱‬تن اعلام شده و آمده است: اين رقم تقريبا مشابه ميزان صيد اين گونه آبزي در بصره كشور عراق است.

در سال‌هاي ‪ ۱۹۹۰‬تا ‪ ۱۹۹۱‬فائو(سازمان خوار و بار جهاني)، ميزان صيد اين ماهي را شش هزار و ‪ ۵۷۶‬تن در شهر بصره ذكر كرده است.

در اين پژوهش زمان عرضه ماهي صبور در بازارهاي ايران از اوايل فروردين تا انتهاي شهريور عنوان شده است.

در اين بررسي درباره نژاد اين گونه آبزي آمده است: نام علمي صبور منطقه جنوب غرب ايران ‪ Tenualosa Ilisha‬است و احتمالا نژاد صبور آبهاي عراق نيز دو نوع دريايي و رودخانه‌اي است. مردم بصره از طريق مزه و قيمت بالاي صبور شط العرب نسبت به دريا اين موضوع را به خوبي دريافته‌اند.

سن بيشتر ماهيان صبور رودخانه بهمنشير ايران، چهار تا پنج ساله گزارش شده است.

در اين بررسي درباره پراكنش و توزيع جغرافيايي ماهي صبور آمده‌است:آبهاي شيرين رودخانه و مصبهايي كه آب لب شور دارند از مهمترين محل‌هاي زيست اين گونه آبزي به شمار مي‌روند.

براين اساس اين گونه در آبهاي خليج فارس، بخش شمالي خليج بنگال، درياي عرب، بخش جنوبي درياي چين، ديده مي‌شود.

اين ماهي در آبهاي خليج فارس محدوده خوزستان و نيز در رودخانه‌هاي دز، بهمنشير و زهره مشاهده شده است.

پراكنش اين گونه در دريا از بهمنشير در ايران تا آبهاي ساحلي اطراف كويت و نواحي شرقي شبه قاره هند تا ميانمار است.

در اين بررسي همچنين با اشاره به كاهش جمعيت ماهي صبور آمده است: ايجاد سد در مسير رودخانه‌هاي اصلي مهاجرت اين گونه آبزي، تخريب زيستگاه‌ها، صيد بيش از حد، كمبود آب، آلودگي‌هاي پايدار و پيشرفته شدن وسايل صيد از مهمترين عوامل كاهش جمعيت ماهي صبور است.

در بخش ديگري از اين بررسي راهكارهايي براي حفظ ذخاير اين گونه آبري پيش بيني شده كه از آن جمله مي‌توان به آموزش جوامع صيادي در مورد ارزش ممنوعيت صيد اين ماهي در اندازه‌هاي كوچك، توقف صيد بيش از حد در زمان مهاجرت و تخم ريزي اين ماهي، تخمين ماهيانه تخليه صيد براي هر محل و منع كردن استفاده از ابزار صيدي كه موجب بسته شدن مسير مهاجرت اين ماهي مي شود، اشاره كرد.



ماهي تنوري صُبور

ماهي تنوري صُبور

غذاي سنتي خوزستان

ماهي تنوري صبور

مواد لازم‌:

ماهي‌ صُبور                                          2 عدد

سبزي‌ پلويي                                      ‌ 300 گرم‌

سبزي ماهي گشنيز و شنبليله             کمي

پياز متوسط          

ماهي تنوري صُبور

                                 2 عدد

سير                                                      1 حبه‌

آب‌ تمر هندي ‌                                      نصف‌ ليوان‌

نمك‌ و فلفل‌ سياه                                 به مقدار لازم

                                                                    رب‌ گوجه‌فرنگي‌                                    يك‌ قاشق‌ غذا خوري‌

طرز تهيه‌:

ابتدا داخل‌ شكم‌ ماهي‌ را تميز مي کنيم و مي شوييم. فلس‌ ماهي‌ را لازم نيست جدا كنيم. بهتر است مقداري شيره خرما بر پوست ماهي بماليم (ولي حتمي نيست) تا از سوختن آن به هنگام كباب كردن روي آتش، جلوگيري شود، چون پوست سوخته ي آن باعث ايجاد مزه تلخ مي شود.

شکم ماهي را کاملا باز کرده و صاف مي کنيم (مانند تصوير پايين).

‌مقداري‌ آب‌ تمرهندي‌ روي‌ شكم‌ ماهي‌مي‌ريزيم‌ تا جذب‌ ماهي‌ شود.

بهتر است مقدار شنبليه خيلي کم باشد تا مزه ي سبزي ماهي تلخ نشود. سپس‌ سبزي‌ ماهي و سبزي پلويي راشسته‌ و خرد مي‌كنيم‌.

پياز و سير را نيز خرد مي کنيم.

سير و پياز خرد شده را سرخ مي کنيم. سپس با سبزي ماهي، سبزي پلويي و مقداري تمرهندي سفت مخلوط مي کنيم.

ماهي تنوري صبور

در مرحله‌ بعد فلفل‌، نمك‌ و بقيه‌ آب‌تمرهندي‌ را به‌ همراه‌ رب‌گوجه‌ فرنگي‌ به‌ بقيه مواد اضافه‌ كرده‌ و هم‌ مي‌زنيم‌ و روي شكم‌ ماهي‌ مي ماليم.

مخلوط به دست آمده را كه روي شكم ماهي مي گذارند، به زبان محلي " حشو " مي گويند.

هدف از اين كار، خوشمزه شدن ماهي و جلوگيري از سوختن گوشت آن است.

سپس‌ ماهي‌ها را مانند تصوير به پشت (يعني شکم باز شده ي آن رو به بالا باشد) داخل‌ توري‌ ‌قرار داده‌ و آن‌ را روي زغال كباب‌ مي‌كنيم‌، و يا مي‌توانيم‌ آنها را درون‌ فر گذاشته‌ و كباب كنيم.

چند نكته :

كساني كه در آپارتمان زندگي مي كنند و امكان كباب كردن روي آتش براي آنها وجود ندارد، مي توانند از فر براي کباب کردن ماهي استفاده كنند.

قديم ها كه تنورهاي نانوايي سنتي وجود داشت، از اين تنورها براي كباب كردن ماهي صُبور استفاده مي شد. 

در انتخاب ماهي صبور دقت كنيد كه ماهي نه زياد كوچك باشد و نه زياد بزرگ، چون كوچك آن، زياد تيغ دارد و بزرگ هم خوب پخته نمي شود (به اصطلاح مغز پخت نمي شود).

ماهي صبور بهتر است نر باشد (ماده ي آن شكم پف كرده دارد).

ماهي تازه پوست براق و متمايل به طلايي دارد.

بهترين نوع ماهي صُبور، متعلق به بهمنشير آبادان است.