پاسخ جدید 
امتیاز موضوع:
  • 2 رأی - میانگین امتیازات: 3.5
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
طرز پرورش و نگهداری کرم خاکی
#1
سلام خدمت آکواریوم دارها و ماهیگیران عزیز انجمن ماهیگیری فیش فیش

مدتها بود به دنبال روشی برای نگهداری و پرورش کرم خاکی در آپارتمان بودم!

همانطور که میدانید طعمه کرم خاکی را تقریبأ همه ماهی ها در اولویت غذایی خود قرار داده اند!

از آن گذشته ماندگاری کرم روی قلاب به مراتب بهتر و بیشتر از طعمه های قدیمی مثل خمیر نان می باشد؛البته طعمه خمیر نان

نیز به جای خود جزو طعمه های بسیار کاربردی در ماهیگیری می باشد.

علاوه بر آن؛ دوستانی که آکواریوم دار هستند می توانند با این روش؛غذای مطلوب و باب میل ماهی های خود را در آپارتمان منزل خویش تهیه کنند.
من که برای ماهیگیری همیشه مجبور میشم طعمه کرم نیز با خود ببرم و به ناچار آن را از پارکی که در فاصله چند کیلومتری

از منزلمان می باشد تهیه کنم؛و این موضوع همیشه باعث وقت گیری و صرف هزینه می باشد!

این بود که تصمیم گرفتم برای دوستان عزیز این مطالب را آماده و تقدیم کنم؛امیدوارم که مورد پسند شما واقع شود:


نقش کرم خاکی در تغذیه آبزیان:


توسعه روز افزون آبزی پروری در سالهای اخیر , سبب توجه بیشتر به مبحث تغذیه آبزیان و استفاده از منابع جدید غذایی برای آنها شده

است . با توجه به عدم شناخت نیازهای ماهیان پرورشی , جهت جبران نیازهای آنها می توان از منابع غذایی متنوعی به صورت ترکیبی

همراه با غذاهای زنده استفاده کرد ترکیبات هر ماده غذایی خصوصاً میزان پروتئین ، عامل مهمی در انتخاب آن به عنوان غذا در صنعت

کشت و پرورش آبزیان ، دام ، طیور و .....می باشد . در آبزی پروری نیز مانند پرورش سایر جانوران ، غذادهی و تغذیه ، یکی از ارکان اصلی

موفقیت در تولید محسوب می گردد. استفاده از غذاهای زنده به لحاظ حفظ ارزش غذایی تا زمان مصرف ، دارا بودن آنزیم های گوارشی و

کمک به هضم راحت تر غذا به هنگام مصرف و کاربردهای ارزشمند دیگر مورد توجه می باشد . در بین انواع غذاهای زنده ، استفاده از

برخی از کرمها و کرمی شکلان روند افزایشی پیدا کرده است. این موجودات مانند انواع کرمهای کم تار و پر تار و لارو کرمی شکل سوسک

و سایر حشرات ، با توجه به ارزش غذایی مناسب و برابری نسبی ارزش غذایی آنها با نیازهای انواع آبزیان ، مانند میزان پروتئین و چربی و

دارا بودن انواع اسیدهای چرب و اسیدهای آمینه ، مورد توجه قرار گرفته اند . مزیت استفاده از این گونه ها ، علاوه بر ارزش غذایی مناسب

، امکان پرورش و سازگاری آنها در محیط های پرورشی می باشد که این امر زمینه پرورش آنها را در هر محیطی فراهم می سازد . هدف

مقاله حاضر ، معرفی چند غذای زنده مورد استفاده در آبزی پروری دنیا ، با تا کید بر ارزش غذایی آنها می باشد.

[تصویر:  c088577_1.jpg]
کرمهای خاکی جزء کرمهای حلقوی بوده وبه رده کرمهای کم تار وراسته lumbricidea تعلق دارند . گونه های خاکزی این راسته در ۶

خانواده قرار می گیرند وتمام گونه های موجود در ایران احتمالاً به خانواده lumbricidea تعلق دارند . امروزه در بسیاری از نقاط دنیا در پرورش

آبزیانی از قبیل قزل آلا ومار ماهی از کرم خاکی بویژه گونه Eisenia foetida بعنوان مکمل جیره غذایی استفاده می شود . کرم خاکی

سرشار از پروتئین بوده و ۵۷-۶۲ درصد از وزن خشک آن را پروتئین خام را در برمی گیرد وبدن این موجود همچنین دارای مقادیر مناسبی

چربی , فسفر , کلسیم و..... مورد نیاز برای رشد آبزیان می باشد . کرم خاکی هم به تازه وهم به صورت خشک شده قابل مصرف بوده

ومی توان آن را به صورت تازه , بعنوان غذای زنده در تغذیه ماهیان ( بویژه بچه ماهیانی که نیاز پروتئینی بالایی دارند ) بکار برد ونیز پرودر

کرم خاکی ارزان قیمت می تواند جایگزین مناسبی برای پودر ماهی گران قیمت باشد کرم خاکی از انواع غذاهای زنده ای است که با

ترکیبات پروتئینی ( اسیدها آمینه ) و اسیدهای چرب خود قادر به تامین نیازهای تغذیه ای آبزیان می باشد . میزان چربی نسبتاً کمتر آن در

مقایسه با سایر غذاهای زنده ( جدول شماره ۱ ) در کنار درصد بالای پروتئین آن ، کرم خاکی را در ردیف غذاهای زنده با ارزش قرار داده

است .به طور کلی انواع آبزیان پرورشی ، به ویژه ماهیان به ۵۰-۳۵ درصد پروتئین و ۲۰-۵ درصد چربی درجیره غذایی خود نیاز دارند . این

ارقام با رشد آبزی ، گونه ، رژیم غذایی و شرایط محیطی و پرورشی تغییر می کند ، به طوری که در پرورش قزل آلا از مرحله تغذیه فعال تا

مولد به ۵۲-۴۵ درصد پروتئین و ۱۵-۹ درصد چربی در جیره نیاز می باشد . این اعداد در پرورش کپور معمولی به ۴۲-۳۶ درصد پروتئین و

۱۰-۵ درصد چربی در جیره می رسد.

[تصویر:  e758260_4.jpg]
در مورد اسیدهای چرب و آمینه ضروری نیز این نیاز ها وجود دارد . در مورد اسید چرب لینولنیک ( ۸۱ : ۳ n -۳ ) و اسید آمینه آرژنین در قزل

آلا ، نیاز آن به ترتیب ۶/۱-۸/۰ و ۸/۳ -۵/۳ ، در مورد کپور معمولی ۱/۱-۰/۱ و ۲/۴-۰/۴ و در مورد انواع میگوها ۵۲/۰-۵۰/۰ و ۵/۸-۲/۸۰ درصد

چربی و پروتئین جیره می باشد (سالک یوسفی ، ( ؛ ۲۰۰۳ ؛ ۱۳۷۹ ، dy nes ) که با استفاده از انواع غذاهای زنده به طور مکمل در کنار

انواع غذاهای فرموله شده گرانول ، نیازهای غذایی آبزیان به راحتی پوشش داده می شود . در جدول شماره یک برخی کرمها و کرم

شکلان که به عنوان غذای زنده ، استفاده فراوانی دارند معرفی گردیده است.

[تصویر:  b083265_5.jpg]
بارزترین ویژگی این موجودات ، وجود مقدار زیاد پروتئین در کنار میزان متعادل چربی؛خاکستر می باشد. بنابراین با توجه به گونه آبزی

پرورشی و احتیاج غذایی آن به میزان مشخص چربی ، پروتئین و سایر مواد مغذی، می توان از یک یا چند نوع از غذاهای زنده فوق استفاده

نمود. استفاده از غذاهای زنده در تغذیه آبزیان باعث افزایش رشد و درصد بقا، تحمل بیشتر نوسانات محیطی و بیماری و جذب بهتر پروتئین در بدن می گردد.

[تصویر:  p82458_6.jpg]
ترکیبات و میزان اسیدهای آمینه ضروری و نیزاسیدهای چرب ضروری لینولئیک در کرم خاکی تقریبا ً به طور کامل قادر به پوشش نیازهای

تغذیه انواع آبزیان پرورشی می باشد ، به طوریکه میزان برخی اسیدهای آمینه ضروری مانند ، هیستیدین و متیونین ، حتی بیش از نیاز

تغذیه ای آبزیان بوده و از این رو می توان استفاده از آن را در تغذیه بسیاری از آبزیان پیشنهاد نمود . کرم خاکی فاقد اسید آمینه ضروری

تریپتوفان می باشد. در این صورت اگر کرم خاکی به صورت غذای مکمل در تغذیه موجود استفاده شود ، این کمبود با تغذیه از سایر غذاهای

فرموله شده جبران شده و بنابراین مشکل نبودن تریپتوفان و کمبود احتمالی فنیل آلانین و لیزین ، بدین صورت بر طرف خواهد شد.

[تصویر:  q23979_7.jpg]
در مورد اسید چرب ضروری لینولئیک کمبود آن در جیره وجود نداشته و در صورت کمبود احتمالی اسید لینولئیک نیز مانن اسیدهای آمینه

ضروری ، این مشکل با تغذیه از غذای گرانول بر طرف می گردد.


● استفاده از کرم خاکی در تغذیه انواع ماهیان پرورشی:

استفاده از کرم خاکی به صورت زنده و یا خشک ، در تغذیه آبزیان حائز اهمیت می باشد .ترکیبات مناسب اسیدهای چرب و اسیدهای

آمینه و اسیدهای آمینه ضروری و وجود امگا ۳ زیاد در این موجود ، استفاده از آن را نسبت به منابع گیاهی متمایز ساخته است. (۲۰۰۱

، Ng et al )هضم و جذب آسان کرم خاکی ، علاوه بر دیگر خصوصیات مفید آن ، استفاده از آن را در پرورش دوران نوزادی و لاروی انواع آبزیان

کاربردی ساخته است ng و همکاران ( ۲۰۰۰ ) جهت تغذیه بچه ماهیان انگشت قد گربه ماهی آفریقایی Clarias gariepinus ، از کرم

خاکی استفاده کردند . نتیجه این تحقیق نشان داد که بچه ماهیان تغذیه شده با کرم خاکی رشد سریع تر و درصد بازماندگی و مقاومت در

برابر استرس نسبت به بچه ماهیان گروه شاهد که از کرم خاکی تغذیه نکرده بودند نشان دادند.


● استفاده از کرم خاکی در تغذیه انواع سخت پوستان:

از کرم خاکی در تغذیه پست لارو میگو جهت افزایش رشد و نیز تسریع تخم ریزی در میگوهای مولد استفاده شده است . از این موارد

می توان به تغذیه پست لارو میگو ی پا سفید غربی Penaeus vannamei و میگو بزرگ آب شیرین Macrobrachium rosenbergi از انواع

کرمهای کم تار از جمله کرم خاکی اشاره کرد . در این موارد ، اشتیاق بالای پست لارو به تغذیه از کرم و نیز افزایش نرخ رشد میگوها ، قابل

توجه بود ( ۲۰۰۲ ، Correia et al ؛۱۹۹۸ ،Apolinario et al )

، اندازه کرم خاکی نیز عامل بسیار مهمی میباشد که باعث استفاده مستقیم از کرم در تغذیه آبزیانی که دهان بزرگی دارند( مانند ماهیان

خاویاری) می گردد. همچنین چون کرم تا مدتها در آب قدرت حرکت دارد، می توان از آن به صورت زنده در تغذیه آبزیانی که با تاخیر به سمت

غذا می روند نیز استفاده نمود. ولی در مورد کرم سفید ، به علت کوچکی آن این عمل با مشکل مواجه می باشد . تولید کرم خاکی ساده

بوده و تجهیزات بسیار کمی لازم دارد که تولید کرم خاکی با هزینه کم را امکان پذیر می سازد . ولی تولید سایر غذاهای زنده کرمی شکل

مانند کرم سفید ، لارو کرم خونی و توبیفکس هزینه و امکانات بیشتری نیاز دارد. با مقایسه درصد پروتئین انواع غذاهای ذکر شده مشخص

است که بعد از Tubifex،کرم خاکی بیشترین میزان پروتئین و خاکستر و درصد متعادل چربی را دارد ( جدول شماره ۱ ) و مقایسه

فاکتورهای تغذیه ای آن مانند پروتئین ، چربی ، خاکستر ، NFE ، انرژی و ... در مجموع ارزش تغذیه ای کرم خاکی را بارز می سازد . این ام

حتی با مقایسه میزان اسیدهای آمینه و چرب ضروری مشخص می گردد.

[تصویر:  x322996_8.jpg]
استفاده از کرم خاکی با توجه به اندازه های متفاوت آن در دوره های مختلف زندگی ، محدود به سن خاصی از آبزی نبوده و با توجه به

اهداف و امکانات کارگاه پرورش آبزی ، از کرم بالغ ، جوان ، نوزاد و حتی کوکون (تخم) کرم می توان استفاده نمود. ولی به طور مثال در مورد

کرم سفید ، به علت کوچکی آن ، تنها در دوران لاروی و نوزادی آبزیان می توان از آن استفاده نمود و با رشد آبزی ، به اینکه موجود به دنبال

غذاهای بزرگتر و مناسب با اندازه دهان خود می گردد استفاده از کرم سفید منطقی و کاربردی نمی باشد.

در صورت استفاده از کرم خاکی به صورت خشک ، تهیه آن به صورت آرد ،بسیار ساده تر و به صرفه تر از تهیه آرد کرم سفید و یا آرد سایر

کرمها می باشد . تهیه آرد کرم سفید ، با توجه با هزینه بالای تولید کرم و نیز کوچکی آن ، از نظر اقتصادی به صرفه نمیباشد ( شکوریان

، ۱۳۷۲ ) .همچنین ضریب تبدیل غذایی کرم سفید ۳ ( آذری تاکامی ،۱۳۷۸) و ضریب تبدیل غذایی کرم خاکی ۲ (صفر خانلو و همکاران

۱۳۸۳ ) می باشد . بدین معنی که تعداد بیشتری کرم سفید که گرانتر نیز تولید می شود ، برای رشد آبزیان پرورشی ، نیاز می باشد .

از این رو استفاده از کرم خاکی در آبزی پروری می توان در مقایسه با سایر غذاهای زنده ، مفیدتر ، انعطاف پذیرتر نسبت به پرورش و نیز ارزانتر باشد.


● نحوه تهیه کرم خاکی:

کرم خاکی مورد نیاز برای استفاده در آبزی پروری برحسب میزان نیاز ونیز شرایط آب وهوایی منطقه , می تواند از طریق جمع آوری از

طبیعت یا پرورش تهیه گردد . در هر دو حالت تهیه وتولید آنها نسبت به سایر غذاهای زنده بسیار ارزانتر و کم زحمت تر خواهد بود.


▪ جمع آوری از طبیعت :

بسته به مکان وزمان , می توان از روشهای مختلفی برای جمع آوری کرمهای خاکی استفاده کرد . بهترین زمان جمع آوری , زمانی است

که کرم خاکی برای تغذیه یا تنفس به سطح خاک می آید وبهترین مکان , خاکهای حاوی مواد آلی زیاد می باشد . جمع آوری با دست به

وسیله زیر ورو کردن خاک با بیل دستی , الک کردن و آب پاشی خاک , استفاده از مواد شیمیایی از قبیل محلول پرمنگنات پتاسیم یا محلول

کلرید جیوه , استفاده از دستگاههای ویبراتور یا لرزاننده و استفاده از حرارت از جمله روشهای معمول برای جمع آوری کرم خاکی از طبیعت می باشد.


▪ پرورش :

در نقاط مختلف جهان روشهای مختلفی برای تکثیر وپرورش کرم خاکی مورد استفاده قرار می گیرد . از جمله این روشها می توان به

پرورش در فضولات دامی وبقایای گیاهی , پرورش در فاضلاب , پرورش جعبه ای , پرورش در محیط های باز وپرورش در محیط آزمایشگاهی

اشاره کرد . گونه های مورد پرورش برای استفاده در آبزی پروری نیز عمدتاً دو گونه E .foetida و D.veneta ضریب رشد بهتری دارد ولی

تولید مثل گونه E .foetida بیشتر بوده ودوره تکثیر طولانی دارد . برای استفاده در آبزی پروری , روش پرورش در کودهای حیوانی معمول

است زیرا که بازدهی بهتری داشته واقتصادی تر نیز می باشد .

در این روش در ۹ ماه از سال , در هر متر مربع بسترحدود ۴ کیلوگرم کرم خاکی در ماه قابل برداشت است .


● روش استفاده :

برای استفاده از کرم خاکی به صورت تازه , آنها را پس از جداسازی از خاک به مدت ۲-۳ ساعت در مسیر جریان آب قرار می دهند تا عاری

از ذرات کود وخاک شود . با این عمل بخشی از محتویات دستگاه گوارش آنها نیز تمیز می گردد . برای حذف مواد آلی موجود در دستگاه

گوارش آنها, می توان آنها را برای مدتی بدون تغذیه نگهداری نمود . در صورتیکه قرار باشد کرم خاکی بلافاصله پس از شستشو مصرف

گردد , بسته به اندازه دهان ماهی , کرمها به وسیله دستگاه خرد کن یا چاقو خرد شده وبلافاصله مورد استفاده قرار می گیرند چرا که در

صورت ماندن کرم خاکی در محیط , سریعاً فساد در آن صورت گرفته وبدلیل ایجاد بوی بد , ماهیان از تغذیه آن خود داری خواهند کرد .

در صورتیکه کرمها شسته شده وبلافاصله مصرف نشوند باید آنها را در یک پارچه تنظیف مرطوب ریخته و در یخچال در دمای کمتر از ۴ درجه

سانتی گراد نگهداری کرد . لازم به ذکر است که مدت زمان نگهداری در یخچال نباید بیشتر از ۱۲-۱۶ ساعت باشد وحدود یک ساعت

قبل ازمصرف باید آنها را از یخچال خارج وپس از آماده سازی به مصرف ماهیان یا بچه ماهیان رساند .

وجود خونابه در کرمهای خاکی خرد شده تغییر رنگ جزئی در رنگ آب حوضچه های پرورشی ایجاد خواهد کرد وهر چه فاصله زمانی بین

تهیه ومصرف بیشتر باشد , این تغییر رنگ نیز بیشتر خواهد شد . بنابراین بسته به نوع سیستم پرورشی می توان نسبت به رفع این

مشکل تدابیری اتخاذ نمود .بهترین اندازه کرم خاکی برای تغذیه آبزیان , وزنهای کمتر از ۱۰۰ میلی گرم است . زیرا میزان گل ولای ومواد

آلی موجود در روده آنها کم می باشد . استفاده از کرم خاکی همراه با سایر غذاهای زنده از قبیل آرتمیا , دافنی وغیره به دلیل بهینه کردن

هضم وجذب کرم خاکی , می تواند اثرات مطلوبی در شرد آبزیان داشته باشد . برای تهیه پودر کرم خاکی در مقیاس کم می توان آنها را

پس از خشک کردن در گرمخانه , به صورت پودر در آورده و در ترکیب جیره غذایی آبزیان مورد استفاده قرار داد . بهر حال با استفاده از کرم

خاکی بویژه در تغذیه بچه ماهیان می توان علاوه بر تامین احتیاجات غذایی آنها صرفه جویی قابل توجهی در هزینه های تغذیه آبزیان بعمل آورد .



سرخوش و سربلند باشید.



منبع:
vista.ir
با تشکر از جناب:
محمد انتظامی
پاسخ
#2
امروز می خوام بهمراه شما یک ظرف پرورش و نگهداری کرم خاکی(bin) در منزل بسازیم. زمانی بود که فکر می کردم ظروف پرورش خانگی کرم دارای سازه خاصی با تکنولوژی پیچیده ای است و باید آنرا از مراکز خاصی خریداری نمود. البته ظروف شرکتی که در خارج از کشور ساخته و فروخته می شوند از کیفیت خوبی برخوردارند و برای همین کار طراحی و ساخته شده اند منتهی از آنجا که در نتیجه نهایی تفاوت چندانی حاصل نمی شود و دسترسی به آنها نیز برای ما هم مشکل است و هم هزینه بردارند بنابراین امروز با هم یکی از آنها را می سازیم و به صورت مصور به علاقه مندان نشان می دهیم.
با رعایت همین اصولی که گفته خواهد شد شما می توانید با سلیقه و ابتکار خودتان ظروف متفاوتی را طراحی و بسازید.
 
 
 لوازم مورد نیاز:1-  دو ظرف یا سطل پلاستیکی مشابه با ظرفیت حداقل یکماه زباله خانگی. ظرفیت مورد نظر تقریبا 30 لیتر مناسب است. این ظرفها اگر مشابه هم باشند تا انتها درون هم داخل نمی شوند و برای منظور ما مناسب هست.2-  یک سینی پلاستیکی به ابعاد کمی بزرگتر از ته ظرفها. معمولا می توان از درب یکی از ظرفها استفاده نمود.3-  دستگاه دریل و مته های مورد نیاز. ( مته های شماره 5 و 10 ).4-  دو ظرف یکبار مصرف ماست یا پنیر با ارتفاع یکسان و تقریبا 10 سانتی متر.5-  مقداری برگهای قهوه ای و خشک درختان و یا علفهای خشک.6-  چند ورق روزنامه یا کاغذ ضخیم. ( ترجیحا بدون چاپ یا رنگ ).7-  مقداری خاک کود برای بستر سازی.8-  تعدادی کرم خاکی از گونه E.Foetida[تصویر:  44163933584371257698.jpg]مراحل ساخت:مرحله یک:ابتدا یکی از ظرفها را به عنوان ظرف زیرین انتخاب کرده و آنرا با دریل و مته شماره 5 سوراخ می کنیم. تعداد سوراخها را با توجه به سطح زیرین تعیین می کنیم.[تصویر:  71503756132947227278.jpg]نکته: این عمل به خاطر زهکشی انجام می شود. مایعات بر اثر فعالیت کرمها و همچنین رطوبت زباله ها در انتهای ظرف جمع می شوند و از آنجاییکه کرمهای خاکی از طریق پوستشان تنفس می کنند اگر رطوبت محیط زیاد باشد دچار خفگی می شوند بنابراین به سطح زمین یا مواد پیرامون خود می آیند تا تنفس کنند و به همین خاطر به انتهای نام آنها در زبان فارسی کلمه بارانی اضافه شده است زیرا آنها هنگام بارندگی زیاد برای نجات از خفگی به سطح خاک می آیند.مرحله دو:درکف ظرف دوم با مته شماره 10 تعدادی سوراخ ایجاد می کنیم. تعداد این سوراخها از سوراخهای قبلی کمتر می باشد.[تصویر:  38578645422581823787.jpg]نکته: این سوراخها برای اینست که کرمها بتوانند از طریق آنها بین دو سطل تردد کنند و به غذاهای سطل بالایی دسترسی داشته باشند.مرحله سه:در دیواره ظرف بالایی و در نزدیکی لبه ظرف با مته شماره 10 و تقریبا در همه جهات سوراخهایی را تعبیه می کنیم. اگر ظرف ما در محیط باز قرار نمی گیرد و از نفوذ آب باران در امان هست می توان درب بالایی آنرا نیز با مته 5 به تعداد مناسب سوراخ کرد.[تصویر:  95306705281523062634.jpg]نکته: اگر زباله ها در محیطی بدون هوا یا گردش کم هوا تجزیه شوند این عمل را تجزیه بی هوازی می گویند که باعث تولید گازهای بد بو و بوی تعفن می شوند مثل زمانی که به دلیل فراموشی درب سطل زباله بسته و به مسافرت می رویم و پس از برگشت می بینیم منزل را بوی نا مطبوع پر کرده است. بنابراین این سوراخها باعث گردش جریان هوا در بین زباله ها شده و تجزیه هوازی صورت می گیرد و بوی نا مطبوع تولید نمی شود.مرحله چهار:در این مرحله مطابق شکل زیر ظرف اول را برداشته و در انتهای آن دو ظرف یکبار مصرف را به صورت برعکس قرار می دهیم.[تصویر:  48903571443900708312.jpg]نکته: این عمل به خاطر آنست که دو ظرف تا انتها در یکدیگر فرو نروند و فضای کافی برای بستر سازی و قرار دادن کرمها در فضای بین دو ظرف وجود داشته باشد.مرحله پنج:در این مرحله به بستر سازی می پردازیم. ابتدا مقداری از روزنامه ها یا کاغذهای بی رنگ را به قطعات کوچکتر خرد می کنیم و در انتهای ظرف زیرین می ریزیم.[تصویر:  43026786230837716768.jpg]نکته: این عمل علاوه بر کمک به زهکشی باعث می شود مواد بستر از سوراخهای انتهایی به سینی کف وارد نشود.مرحله شش:سپس مقداری از برگهای خشک و علفهای تهیه شده را بر روی روزنامه پخش می کنیم و پس از آن مقداری خاک کود را روی برگهای خشک می ریزیم و کمی آنها را مرطوب می سازیم.[تصویر:  77985018784982552447.jpg]نکته: این کار بخاطر این است تا بتوانیم کرمها را در این بستر رهاسازی کنیم و بتوانند در این محیط زندگی کنند. نباید ارتفاع این بستر نهایتا از ارتفاع ظرفهای یکبار مصرف تجاوز کند.مرحله شش:کرمهای خاکی قرمز را به بستر اضافه می کنیم و سپس برای اینکه از تابش نور و خشکی پوست آنها جلوگیری کنیم مقداری از خاک کود بر روی آنها می ریزیم و سطح آنرا مرطوب می کنیم.[تصویر:  57576196203113494409.jpg]مرحله هفت:پس از تزریق کرمها به سیستم ظرف بالایی که مخصوص ریختن زباله می باشد را روی ظرف پایینی می گذاریم تا روی ظروف یکبار مصرف قرار گیرد. مقداری خاک کود را در کف ظرف بالایی ریخته و آنرا نیز کمی مرطوب می کنیم. سپس هر دو ظرف را روی سینی ( درب یکی از ظرفها ) قرار می دهیم و درب ظرف بالایی را می گذاریم.[تصویر:  03360556510097234773.jpg]نکته: از آنجاییکه ارتعاش و تغییرات دما و رطوبت بر عملکرد کرمها اثر گذار است پیشنهاد می شود جای مناسبی برای ظرفها در نظر بگیریم تا مجبور نباشیم دائما آنرا جابجا نماییم و همچنین دسترسی به آنها برای ریختن زباله آسان باشد.پس از ریختن اولین محموله از زباله ها بهتر است روی آنها را با یک تکه مقوا یا روزنامه که تقریبا هم اندازه سطح داخلی ظرف است بپوشانیم . این عمل علاوه بر اینکه باعث حفظ رطوبت سطح مواد می شود باعث می شود نور کمتری به کرمها بتابد و کرمها بتوانند از ظرف پایینی به ظرف بالایی مهاجرت کرده و سطحی ترین مواد را بخورند.نکته 1 : از آنجاییکه هر کرم تقریبا هم وزن خود و یا نهایتا در بهترین شرایط ( تنظیم ph، دما و رطوبت) دو برابر وزن خود غذا می خورد نباید در هر وعده روزانه بیشتر از وزن کل کرمها برای آنها غذا ریخت.نکته 2 : از ریختن گوشت مرغ، گوسفند، مخصوصا ماهی، چربی و مواد چرب و استخوان بپرهیزید زیرا این مواد زمانی برای کرمها قابل استفاده است که دچار پوسیدگی شوند و تا آن زمان باعث بوی نامطبوع در ظرف شما خواهند شد.نکته 3 : از آنجاییکه کرمها دندان ندارند نمی توانند مواد سخت و بزرگ مثل پوست تخم مرغ را به راحتی بخورند بنابراین صبر می کنند تا این مواد بپوسند و نرم شوند. برای تسهیل در خوردن و رشد خوب آنها پیشنهاد می شود مواد را ابتدا در حد امکان خرد و کوچک نماییم.نکته 4 : پوست مرکبات باعث اسیدی شدن محیط و پایین آمدن ph محیط می شوند بنابراین یا باید آنها را کم کم اضافه کنیم یا با موادی مثل خاک اره و مواد قلیایی ph را در محدوده عدد 7 تثبیت کنیم.سئوال: چرا ظرف زباله دچار بوی نامطبوع در آشپزخانه و منزل نمی شود؟جواب: زیرا کرمها با حرکات دودی شکل، بالا و پایین، چپ و راست خود باعث می شوند هوا به خوبی در لا به لای زباله ها گردش کند و تجزیه هوازی صورت پذیرد.سئوال: چرا ظرف ما بویی خاص می دهد و این بوی چیست؟جواب: این بو به دلیل آنزیم یا ماده لزجی است که در سطح بدن کرمها ترشح می شود و این ماده علاوه بر تجزیه زباله ها بویی شبیه بوی مطبوع جنگل مرطوب را ایجاد می کند.






 با توجه به تحقيقات انجام شده روش پشته­اي با مواد اوليه كود حيواني و در زمين سفت يا سنگلاخ شيب دار مناسبترين روش توليد کود ورمي کمپوست براي روستاهاي ايران مي­باشد.استفاده از اين روش به دليل هزينه راه­اندازي پايين و امكان ايجاد طرح توسعه سريع و ساده در طول كار براي استفاده در روستاها پيشنهاد مي­شود.1.        کندن کانالکندن کانال در زمين مشابه مزارع انگور باعث مي­شود که بتوان حجم بيشتري کود توليد کرد ولي کندن کانال مستلزم تجهيزات هوادهي مکانيزه خاص مي­باشد که براي مناطق روستايي ايران و با سرمايه کم مناسب نيست. ولي در صورت وجود سرمايه کافي و کارشناس مي­توان در توسعه تعاوني از اين روش استفاده کرد.استفاده از کانال در توليد کود در روستاهاي ايران توصيه نمي­شود چون باعث مي­شود که فرايندهاي داخل گودال بصورت بي هوازي انجام شود که مطلوب نيست و نيز فرايند هوادهي بسيار مشکل خواهد شد و نيازمند دستگاه­هاي پيشرفته­تري خواهد بود که هزينه بر است.در کشورهايي که از اين روش استفاده مي­شود از دستگاه­هاي خاص هوادهي آن روش استفاده مي­شود. و استفاده از روشهاي هوادهي رايج در ايران براي کانال که زير سطح زمين است ممکن نخواهد بود.2.       هوادهيدر ميان پشته کود حيواني که کرمها مشغول فعاليت توليد کود هستند در اثر فعاليتهاي گازي کود حيواني گاز متان توليد مي­شود که باعث از بين رفتن کرمها مي­شود. لازم است که به طور متناوب پشته به هم زده شود تا گاز متان از داخل پشته خارج شده و کرمها فعاليت خود را ادامه دهند.بسته به روش توليد ابزارهاي دستي و مکانيزه مختلفي براي اين کار وجود دارد.در حال حاضر اين کار در ايران با روش دستي و با ابزاري شبيه شن کش انجام
مي­شود. نحوه هوادهي توسط ابزاري شبيه شن کش و بوسيله کارگر انجام مي­شود.
لازم به ذکر است که اين کار را با بيل نمي­توان انجام داد چون به کرمها آسيب مي­رساند.دستگاههايي در ايران در حال طراحي و ساخت است که با بسته شدن پشت تراکتور فرايند هوادهي را با سرعت و هزينه کمتر انجام مي­دهد و امکان توليد در حجمهاي انبوه را فراهم مي­کند. اين دستگاه حدود يک ميليون تومان قيمت دارد.3.      پوشش کف مرزعهدر مورد نوع پوشش کف زمين توليد کود، خاک معمولي مناسب است ولي هرچه زمين سنگلاخي­تر و سفت­تر و بصورت سنگ و خاک باشد بهتر است چون از مخلوط شدن خاک با کود پيشگيري مي­شود و عمل جداسازي خاک از کود را لازم نخواهد داشت.استفاده از سيمان يا پلاستيک يا هر پوشش ديگر در کف زمين توصيه نمي­شود چون در مقاطعي که داخل پشته گرم مي­شود، گرما را تشديد مي­کند و کرم نمي­داند چه کار کند و باعث از بين رفتن کرمها مي­شود در صورتي که اگر زير کرمها زمين باشد در مقاطعي که پشته به شدت گرم مي­شود آنها به داخل زمين مي­روند تا خود را خنک کنند و پس از متعادل شدن دما دوباره به پشته بر مي­گردند. که اين باعث حفظ کرمها و نيز ازدياد تعداد آنها مي­شود که در توليد کرم به عنوان يک محصول بسيار تاثير گذار است.4.      حفظ زندگي کرمهاکرمها نسبت به دما، رطوبت و تغيير ناگهاني محيط زندگي حساسند و لازم است که اين موارد کنترل شوند.در روستا استفاده از دستگاههاي خاصي لازم نيست و کنترل دما را با تغيير حجم پشته مي­توان انجام داد. ميزان رطوبت را با تغيير ميزان آب پاشي روي پشته­ها مي­توان کنترل کرد. در مورد تغيير ناگهاني محيط زندگي کرم وقتي کود آماده جمع آوري مي­شود نبايد ناگهان کود جديد واردکرد چون يک تغيير سريع است و بايد کم کم کرمها را با محيط جديد عادت داد.با عادت دادن کرمها مي­توان مراحل آماده سازي قبل از ورود کرم را حتي حذف کرد و هزينه­ها را بسيار کاهش داد.5.      فرار کرمهاکرمها در زمين فرار مي­کنند و به زمين فرو مي­روند و از پشته خارج مي­شوند روشهاي مختلفي براي حفظ کرمها هست مثلا زير آنها را سيمان مي­کنند يا پلاستيک مي­کشند يا خاکستر مي­ريزند. ولي اگر محل زمين به درستي انتخاب شود بطوري که در اطراف پشته­ها غذايي براي کرمها نباشد مثلا يک زمين کوهپايه­اي، در آنصورت به دليل گرسنه شدن کرمها دو باره به  پشته بر مي­گردند. اگر زمين سفت­تر باشد بهتر است چون امکان فرار کرمها کمتر مي­شود.انتخاب زمين مناسب هيچ هزينه­اي را براي حفظ کرمها در بر نخواهد داشت.6.       شيب زمينيک شيب %1 تا %2 مطلوب است به دليل اينکه فرايند شستشو آسان­تر مي­شود ولي از اين شيب براي توليد چاي کمپوست نمي­توان استفاده کرد چون تهيه چاي کمپوست فرايندي شبيه دم کردن چاي دارد ولي از شيب زمين براي تهيه آب کرم يا wormwash مي­توان استفاده کرد که محصول ديگريست.7.      مقدار کرم لازمدر مورد ميزان کرم مورد نياز يک استاندارد وجود دارد که براي هر فوت مکعب فضولات 500 کرم با اندازه­هاي مختلف نياز است.به عنوان مثال در يک مورد براي يک بسته فضولات به حجم 0.5*1.5*20 متر از 20 کيلوگرم کرم استفاده کرده بودند.در توليد اين تعاوني ميزان کرم لازم براي اين تعاوني با فرض ظرفيت شروع روزانه 1 تن ورودي 50کيلوگرم کرم محاسبه شده است. به تدريج و با افزايش ظرفيت ورودي واحد توليدي کرمها نيز تکثير مي­شوند و به حجم مورد نياز خواهند رسيد.در حال حاضر قميت هر کيلوگرم کرم خالص (بدون مخلوط کود) 40.000 تومان مي­باشد.8.      آماده سازي فضولاتفضولات حيواني بايد مدتي در فضاي باز بمانند تا فعاليت گازي آنها تخليه شود. البته با عادت دادن کرمها و با تجربه زياد مي­توان فضولات حيواني را مستقيما از دامداري به مزرعه توليد کود آورد و بلافاصله توليد کود کرمي را شروع كرد ولي اين کار مستلزم تجربه زياد است در غير اين صورت کرمها از بين خواهند رفت.در مورد آماده سازي فضولات قبل از ورود کرم بايد گفت که کرمها به شدت نسبت به تغيير سريع حساسند و حتي ممکن است در اثر تغيير سريع از بين بروند. البته با تربيت تدريجي کرمها مي­توان آنها را طوري عادت داد که حتي بتوان فضولات حيواني را مستقيما از دامداري و بدون گذراندن مرحله از دست دادن فعاليت گازي فضولات آنها را وارد فرايند توليد ورمي کمپوست کرد. ولي در مورد افرادي که از تجربه کافي برخوردار نيستند بهتر است فضولات حيواني مدتي در محلي تلمبار شوند تا فعاليت آنها تخليه شود و سپس وارد فرايند توليد ورمي کمپوست شوند. ولي در مورد فضولات حيواني وقتي تلمبارهاي توليد کود تهيه شدند مي­توان بلافاصله کرمها را اضافه کرد.9.       استفاده از زباله هاي خانگي توسط توليدکنندگان روستاييدر مورد مواد اوليه زباله خانگي قبل از وارد کردن کرمها به پشته بايد مواد اوليه محل آماده سازي را بگذرانند و زباله­هاي مضر براي کرم تفکيک شوند. استفاده از زباله­هاي خانگي براي توليد ورمي کمپوست يک کار به مراتب کارشناسي­تر نسبت به استفاده از فضولات حيواني است. به همين دليل استفاده از فضولات حيواني براي اين تعاوني روستايي توصيه مي­شود. از آنجا که استفاده از زباله­هاي خانگي مستلزم تفکيک زباله و آگاهي از زباله­هاي مفيد و مضر براي کرم و رعايت جداسازي زباله­هاي مضر براي کرم­ها است استفاده از زباله خانگي به عنوان مواد اوليه مستلزم داشتن دانش و کارشناسي بيشتري است. از آنجا که استفاده از اين مواد اوليه و آماده سازي آن براي افراد روستايي ممکن است مشکل باشد استفاده از فضولات حيواني مخصوصا گاو براي واحدهاي روستايي بيشتر توصيه مي­شود. اين مواد اوليه در دامداري­ها به فراواني يافت مي­شود و از آنجا که هزينه حمل و نقل براي اين فعاليت توليدي به شدت زيان آور است و مقرون به صرفه نمي­باشد راه­اندازي اين فعاليت در مجاورت دامداري­ها توصيه مي­شود تا هزينه­هاي حمل و نقل به حداقل برسد.10.     بهترين ماده اوليهبهترين ماده اوليه براي توليد کود ورمي کمپوست در روستاها فضولات حيواني است که از طريق دامداري­ها يا منازل روستايي مي­توان تهيه کرد.استفاده از زباله­هاي خانگي در مورد افراد روستايي که از تجربه و کارشناسي لازم براي تفکيک زباله­هاي مضر براي کرم و آماده سازي آن براي کرم برخوردار نيستند توصيه نمي­شود. البته در مراحل توسعه تعاوني مي­توان به تدريج از زباله­هاي خانگي بصورت کارشناسي شده استفاده کرد.11.     تامين شرايط  مناسب براي کرمهادماي لازم براي ادامه حيات کرم بسيار مهم است و در صورت بالا رفتن دما از حد تحمل کرم، کرمها از بين خواهند رفت.در صورت بالا رفتن دماي هوا در زمين توليد کود مي­توان با تغيير دادن حجم تلمبارها دماي داخل آن که محيط زندگي کرمها است را کنترل کرد. مثلا در زمستان که هوا سرد مي­شود مي توان از تلمبارهاي با ارتفاع و حجم بيشتر استفاده نمود که گرماي توليدي در آن در اثر فعاليتهاي گازي بيشتر مي­باشد.12.    حجم مناسب پشته­هاحجم مناسب تلمبارهاي پشته­اي براي توليد کود ورمي مناسب­ترين حجم شامل ارتفاع 20 سانتيمتر تا نيم متر و عرض 1 تا 1.5 متر است و طول آن مهم نيست و بستگي به ابعاد زمين دارد.13.   تامين رطوبت مناسبدر مورد ميزان رطوبت لازم براي کرم­ها بايد هميشه رطوبت در حدود %70 حفظ شود و محيطي شبيه هواي شرجي شمال براي کرمها وجود داشته باشد.14.   آب رسانيروش مناسب براي آب رساني به تلمبارها استفاده از شلنگ نرم پلي اتيلن شماره 16 مشکي و نصب آب پاش در سر آن و قرار دادن آن روي تلمبارها است و جابجا کردن آن به تدريج به به طوري که رطوبت هر نقطه هميشه در حد %70 حفظ شود و زمان بين آب دهي تجربي است و با توجه به ميزان رطوبت تعيين مي­شود. ولي هر نقطه بايد حداقل هفته­اي 2 بار آب داده شود.15.   تکتير کرمهادر مورد ميزان رشد و تکثير کرمها اين امر تا حد زيادي بستگي به شرايط زندگي کرمها دارد بصورتي که ممکن است 50 کيلوگرم کرم بعد از گذشت يک سال همان 50 کيلوگرم باقي بماند به دليل تلفات زياد کرمها يا اينکه ممکن است 50 کيلوگرم به چند برابر تبديل شود و اين بستگي به محيط و تغذيه کرمها دارد. هر کرم پس از  3ماه مي­تواند به 36 کرم و 34 تخم تبديل شود که هر تخم حاوي 4 کرم است.جدول  تعداد و مدت رشد كرم‌هاي خاكي[table][tr][td]كل مدت[/td][td]دوره رشد به هفته[/td][td]مدت زمان جنيني به هفته[/td][td]تعداد پيله توليد شده در سال [/td][td]نام گونه[/td][/tr][tr][td]12[/td][td]9[/td][td]3[/td][td]11[/td][td]E.fetida[/td][/tr][/table]طبق بررسي‌هاي بعمل آمده وزن و تراكم جمعيت كرم‌هاي خاكي در توليد مثل آنها تأثير بسزايي دارد. بطوريكه مشاهده مي‌شود اگر جمعيت كرم‌هاي خاكي زياد باشد در سنين 32-25 هفتگي توليد مثل متوقف مي‌شود در صورتيكه اگر همين كرم‌هاي خاكي داراي تراكم پايين‌تري باشند توليد مثل آنها تا حدود 44 تا 45 هفتگي نيز ادامه خواهد داشت همچنين رژيم‌هاي غذايي گوناگون نيز در قدرت بقاي پيله‌ها (Cocoons) در هر دوره زاد و ولد تأثير فراواني بجا مي‌گذارد.16.    محافظت کرمها در مقابل پرندگاندر مورد محافظ کرم در برابر حيوانات و پرندگان کرم­خوار اين مساله چندان مهم نيست و در مقابل تعداد بسيار زياد کرمها قابل اعتنا نيست و تعداد پرندگاني که در زمين وجود دارند کم است. ولي اگر مرغ در زمين باشد در آنصورت تعداد قابل توجهي از کرمها را مي­خورد. کما اينکه کرمها نورگريز هستند و در سطح نيستد که به راحتي توسط پرندگان خورده شوند.17.   سقف براي مزرعهدر مورد سقف محافظ در برابر باران اين کار در روشي که از زمين مسطح استفاده مي­شود لزومي ندارد چون در بدترين حالت که حتي 20 سانتيمتر باران کف زمين جمع شود چون ارتفاع تلمبار تا نيم متر است کرم­ها خود را به بالا مي­کشند و از خطر از بين رفتن خود را نجات مي­دهند و پس از باران دوباره به پايين تلمبار مي­روند. ولي در کل باران چندان مساله ساز نخواهد بود و نيازي به هيچ گونه سقف نيست.18.   هزينه حمل و نقلبا توجه به اينکه هزينه حمل و نقل در اين نوع فعاليت با توجه به قيمت فضولات و زباله مصرفي مقرون به صرفه نيست حتي­الامکان بايد در اجراي اين طرح، زمين مورد نظر در محلي انتخاب شود که هزينه­هاي حمل و نقل به حداقل برسد. براي اين منظور بهتر است زمين اين تعاوني در مجاورت يک دامداري يا يک مرکز توليد فضولات حيواني قرار داشته باشد. اگر بتوان در نزديکي مجتمع­هاي دامداري که چندين دامداري در کنار هم فعاليت مي­کنند اين واحد راه­اندازي شود دسترسي به مواد اوليه بسيار آسان و با هزينه حمل و نقل حداقل انجام خواهد شد که در سود دهي طرح تاثير زيادي خواهد داشت. بسته بندي کود نيز بهتر است در تعاوني انجام شود تا هزينه حمل و نقل کاهش يابد.19.    ظرفيت توليددر ابتداي راه اندازي تعاوني لازم نيست که با تمام ظرفيت توليد صورت گيرد و بهتر است به تدريج و در عرض 4 تا 5  ماه توليد را بيشتر کرد تا به ظرفيت 6 تن ورودي در روز رسيد. 3-4-3-6- ساير محيط‌هاي كشتاز نظر اقتصادي كشت و پرورش كرم خاكي وقتي مقرون به صرفه است كه بتوان از موادي كه داراي هيچگونه هزينه‌اي نباشند استفاده كرد. مثل زباله رستوران‌ها يا آشپزخانه‌ها، قسمت دورريختني سبزيجات يا زباله‌هاي اماكن عمومي، مواد زائد كارخانه‌هاي تهيه مواد غذايي (كارخانه‌هاي آردسازي، كارخانه‌هاي روغن‌كشي سويا).از هر يك از انواع خاكي كه با مواد آلي مخلوط شده باشند مي‌توان به عنوان محيط كشت و پرورش كرم خاكي استفاده نمود، هر چند كه در طريقه صنعتي پرورش از خاك استفاده نمي‌شود، بلكه از غذاهاي تخمير شده هوموسي كه كرم‌ها بتوانند در آن زندگي بكنند استفاده مي‌گردد. در اين طريقه كرمها به صورت ساده‌تري جمع‌آوري شده وتميزتر و شفاف‌تر مي‌باشند.مـركز تهيه كرم خاكي در فيليپين توصيه مي‌كند كه بهترين تركيب غذائي براي كرم خاكي، مخلوطي از %55 خاك اره، %35 پوسته برنج، و %10 سبوس برنج مي‌باشد. اين مخلوط بايد به مدت 3 هفته تخمير شود تا حرارت آن بين 5/15 تا 20 درجه سانتي‌گراد برسد. پس از تخمير كافي (هنگامي كه با فرو بردن انگشت به داخل توده گرماي زيادي احساس نشود) اين محيط آماده كشت كرم خاكي مي‌باشد.كرم خاكي قادر است كه هر نوع مدفوع و كود دامي را به كمپوست بسيار غني تبديل نمايد، در شرايطي كه كود دام‌هايي نظير اسب و طيور و ساير حيوانات اهلي براي دامدار مسئله‌ساز است پرورش كرم خاكي مي‌تواند راه‌گشا باشد. چرا كه اين نوع كود به خاطر تركيبات اسيدي زيادي كه دارد در مزارع به مقدار زياد قابل استفاده نيست. به هر حال دامدار مي‌تواند كرم خاكي را پرورش داده و كمپوست حاصله از آنرا براي مزرعه خويش استفاده نموده و يا آن را بفروش برساند. همچنين از توليد مازاد خود كرم نيز براي تغذيه آبزيان يا طيور به خوبي مي‌تواند استفاده نمايد.

  
پاسخ
پاسخ جدید 


لطفاً توجه داشته باشید که ارسال‌های جدیدی که در این انجمن ثبت می‌شوند، ابتدا باید توسط یکی از مدیران تأیید شوند و پس از تأیید مدیر، قابل دیدن خواهند بود.
[-]
پاسخ سریع
پیام
پاسخ خود به این مطلب را در این کادر بنویسید.


موضوع‌های مشابه…
موضوع نویسنده پاسخ بازدید آخرین ارسال
Amo روش خارج کردن کرم خاکی از خاک برای ماهیگیری fishermh 0 2,363 06-12-2016، 05:00 PM
آخرین ارسال: fishermh



کاربرانِ درحال بازدید از این موضوع: 1 مهمان